Zelle
Een voorstelling over een eigenaardige dominee

Wegens groot succes kruipt Freark Smink nogmaals in de huid van deze markante dominee en speelt hij tot februari in theaters door het hele land. De meeste voorstellingen in het Nederlands, in Fryslân ook een paar in het Fries. Zelle houdt in de Nederlandse versie evenwel een Fries tintje: de dialogen mei zijn moeder zijn in het stadsfries.

Freark Smink en regisseur Hans Man in ’t Veld maakten de productie in 2008. Er werden twee zeer succesvolle series gespeeld voor het Friese publiek. Niet in de laatste plaats vanwege het succes, maar ook omdat dominee Zelle niet alleen in Leeuwarden heeft gepreekt, maar ook op andere plaatsen in Nederland, is gekozen voor een Nederlandstalige toernee. Hoite Pruiksma staat naast Freark op het podium. Hij schreef de muziek en bespeelt twee harmoniums. Een Duits harmonium van het merk Liebig en een Frans drukwind harmonium van de Franse bouwer Alexandre & Fils.

Dominee Zelle (1907 – 1983) was een fanatiek sporter, een Spartaans levende man. Hij liet zich door niemand de wet voorschrijven. Verre familie van Mata Hari. Als Zelle preekte dan viel iedereen stil. Maarten ‘t Hart schreef in zijn boek Het Vrome Volk over Zelle’s tochten langs kroegen. Niet om te drinken, maar om de cafébezoekers van de zonde te overtuigen.

Acteur Freark Smink wil weten wat deze dominee vandaag de dag nog te zeggen heeft.

Want als je Zelle eenmaal hebt gezien, en vooral ook hebt gehóórd, laat de man je niet meer los. Muzikant Hoite Pruiksma heeft als 14-jarige jongen Zelle nog op het kerkorgel begeleid. Dramaturg Gooitsen Eenling heeft Zelle zien en horen preken.

Zelle is geboren Leeuwarden en daar ook overleden. Hij was zeven jaar predikant in Rockanje. Daarvoor en daarna preekte hij overal waar hij maar gevraagd werd; soms wel vijf keer op een zondag. Zomers in de korte broek op de fiets erheen. Een echte preek-tijger. Op de preekstoel groeide hij uit tot een donderende preker over hel en verdoemenis. De kerken zaten tjokvol. Zelle was duidelijk, hij nam geen blad voor de mond en sprak met een stem als een klok. En als hij zong, was het orgel nauwelijks meer te horen.

 

Deze voorstelling is meer dan een ‘feest der herkenning’ voor mensen uit hetzelfde kerkelijke milieu of voor diegenen die Zelle nog gekend hebben. (Leeuwarder Courant)

Het levert een indrukwekkend en levend spel op van een bijzondere man en tegelijk een innemende persoonsbeschouwing van Smink zelf, die daarbij dienstbaar geholpen wordt door organist Hoite Pruiksma. (Friesch Dagblad)         

 

In het nieuwste Magazine van Tryater schrijft Geert Mak over ds. Zelle. Het Magazine kan worden aangevraagd bij Tryater.

 

tekst en spel                          Freark Smink                       

organist en componist           Hoite Pruiksma

regie                                      Hans Man in ’t Veld  

dramaturgisch advies            Gooitsen Eenling

kostuum en decor                 Hadewych ten Berge

grime                                     Pilo Pilkes

licht en geluid                        David Lelieveld